Podstawowe komendy
Czyszczenie zawartości ekranu
Podczas uruchamiania programów i wydawania różnych komend może zaistnieć "bałagan" na ekranie monitora. W takich i innych przypadkach pomocna jest komenda CLS. Po wydaniu tej komendy pojawia się tylko linia komend i kursor.Zmiana napędu dysku
Jednym z częściej wykonywanych poleceń jest zmiana napędu. Po wpisaniu symbolu pożądanego dysku stawiamy dwukropek C:, A:, D: teraz wystarczy wcisnąć ENTER.
Wyświetlanie zawartości katalogu
Komenda DIR służy do wyświetlenia zawartości katalogu lub katalogów. W wyniku jej działania, przy standardowych ustawieniach, zostanie wyświetlona lista zbiorów i katalogów, a dokładnie:Komendę DIR możemy również wywołać z innymi parametrami:
- /P wyświetla listę strona po stronie
- /W wyświetla listę w skróconej, szerokiej postaci
- /A wyświetla listę zawierającą tylko nazwy zbiorów o określonych atrybutach
- H lub -H wyświetla / nie wyświetla zbiorów ukrytych
- S lub -S wyświetla / nie wyświetla zbiorów systemowych
- D lub -D wyświetla / nie wyświetla katalogów
- A lub -A wyświetla / nie wyświetla zbiorów do archiwizacji
- O lub -O wyświetla / nie wyświetla zbiorów tylko do odczytu
- /O sposób sortowania
- N wg alfabetycznego porządku nazw
- E wg alfabetycznego porzadku rozszerzeń
- D wg daty i godziny
- S wg rozmiaru
- G katalogi przed zbiorami
- C wg stopnia kompresji
- /S wyświetla istę wraz ze wszystkimi podkatalogami i zbiorami w nich zawartymi
- /B wyświetla w jednej lini tylko nazwę bez dodatkowych informacji
- /L wyświetla listę małymi literami
Wyszukiwanie zbiorów
Często zdarza się, że nie pamiętamy, gdzie znajduje się konkretny zbiór. Aby znaleść interesujący nas zbiór stosujemy następującą składnię polecenia DIR DIR /s nazwa_zbioru_z_rozszerzeniem. Do wyszukiwania zbiorów możemy użyć znaków globalnych.Zmiana katalogu bieżącego
Do zmiany katalogu służy komenda CD. Po nazwie komendy należy podać katalog, na który chcemy przejść.Aby powrócić do katalogó nadrzędnego wydajemy polecenie CD ..
Powrót do katalogu głównego uzyskamy wpisująć CD \
Tworzenie i kasowanie katalogów
Do stworzenia nowego katalogu służy komenda MD. Po nazwie komendy należy podać podać nazwę tworzonego katalogu. Nowy katalog zostanie utworzony w katalogu bieżącym. Oczywiście możemy podać również pełną ścieżkę do katalogu, w którym chcemy utworzyć katalog.Do kasowania istniejącego katalogu służy komenda RD lub jej dłuższa postać RMDIR. Po nazwie komendy należy podać nazwę usuwanego katalogu. Warunkiem skasowania katalogu jest to aby był on pusty.
Do kasowania katalogu wraz z całą jego zawartością służy komenda DELTREE.
Wyświetlanie struktury katalogów
Komenda TREE powoduje wyświetlenie struktury katalogów na dysku. Komenda ta działa tylko w czystym systemie MS-DOS.Ustawianie kalendarza i zegara
Wydanie komendy DATE powoduje wyświetlenie aktualnej daty oraz umożliwa jej korektę. Można wprowadzić od razu korektę, wpisując w linii komend po komendzie DATE właściwą datę.Wydanie komendy TIME powoduje wyświetlenie aktualnego czasu z możliwością jego zmiany.
Wyświetlanie zawartości zbioru
Komenda TYPE służy wyświetleniu zawartości zbioru tekstowego. Po komendzie TYPE należy podać nazwę zbioru, który ma zostać wyświetlony. Komenda ta nie zmienia zawartości wyświetlanego zbioru.Informacje o wersji systemu
Komenda VER służy do wyświetlenia wersji systemu operacyjnego zainstalowanego na komputerze.Komendy zarządzające zbiorami
Kopiowanie zbiorów
Komendy COPY i XCOPY spełniają podobną funkcję - kopiowanie, ale robią to w sposób zasadniczo różny. XCOPY najpierw wczytuje zbiór do całej dostępnej pamięci operacyjnej komputera, starając się wczytać możliwie dużo i dopiero po wczytaniu następuje zapis. Podczas działania COPY następuje wczytanie małej ilości danych do bufora i od razu zapis na nośnik, co powoduje spowolnienie kopiowania. Komndą COPY możemy łączyć zbiory używając znaku "+" (np. COPY nazwa_zbioru_1 + nazwa zbioru_2 nazwa_zbioru_3). W przypadku pominięcia nazwy zbioru 3 "zsumowany" zbiór będzie nosił nazwę pierwszego podanego zbioru.Zmiana nazwy i przenoszenie zbiorów
Komenda REN powala na zmianę nazwy zbioru. Po wpisaniu komendy należy podać nazwę zbioru, którego nazwa ma zostać zmieniona, a następnie nazwę, jaką ma nosić zbiór.Komenda MOVE pozwala na przeniesienie zbiorów lub zmianę nazwy katalogów. Komendę wydajemy w typowy sposób, to znaczy co i dokąd chcemy przenieść. Aby zmienić nazwę zbioru należy po komendzie podać nazwę zbioru, którego nazwę chcemy zmienić oraz nazwę końcową zbioru.
Kasowanie zbiorów
Komendę DEL pozwala kasować zbiory. Po wpisaniu komendy należy podać nazwę zbioru, który ma zostać usunięty z dysku.Porównywanie zbiorów
Komenda FC służy do porównania zbiorów. Po wpisaniu komendy należy podać nazwy zbiorów do porównania.Komendę FC możemy wywołać również z następującymi parametrami:
- /b porównanie binarne, zbiory są porównywane bajt po bajcie
- /l porównuje zbiory tekstowo
- /c ignoruje wielkość liter
- /n wyświetla numery błędnych linii
- /w kompresuje "puste" pola
Atrybuty zbiorów i katalogów
Wydanie samego polecenia ATTRIB powoduje wyświetlenie atrybutów wszystkich zbiorów zawartych w katalogu bieżącym.W celu zmiany atrybutów, po komendzie ATTRIB, a przed nazwą zbioru, należy podać jakie atrybuty mają zostać zmienione:
- +r zmiana na zbiór tylko do odczytu
- -r zmiana na zbiór z możliwością modyfikacji
- +a zmiana na zbiór do archiwizacji
- -a zmiana na zbiór nie do archiwizacji
- +h zmiana na zbiór ukryty
- -h zmiana na zbiór "widoczny"
- +s zmiana na zbiór systemowy
- -s zmiana na zbiór "normalny"
Na końcu komendy można podać opcję /s umożliwiającą zmianę atrybutów zbiorów znajdujących się także w podkatalogach.
Komenda ATTRIB może także służyć do zmiany atrybutów katalogów.
Strumienie danych i przetwarzanie potokowe
Strumienie danych
Strumieniem danych jest miejsce, dokąd mają napływać dane generowane przez komputer oraz skąd mają wpływać do komputera. Standardowym urządzeniem wyjścia jest monitor, a standardowym urządzeniem wejścia jest klawiatura.Do skierowania danych wyjściowych na alternatywne urządzenie służy znak ">". Jeżeli dane przekierowuje do zbioru, a zbiór o takiej nazwie już istniał wcześniej, to jego zawartość zostanie skasowana i będzie on zawierał tylko bierzące informacje. Jeżeli chcemy uchronić się przed taką sytuacją, to powinniśmy użyć "dwóch znaków większości". W ten sposób nowy tekst zostanie dopisany na końcu starego.
Do skierowania pobrania danych wejściowych z alternatywnego urządzenia wejściowego służy znak "<".
Przetwarzanie potokowe
Przetwarzanie potokowe polega na skierowaniu danych wyjściowych jednej komendy jako dane wejściowe do następnej. Kolejne komendy wpisujemy w jednej linii, oddzielając je znakiem | (oznaczonym na klawiaturze jako dwie pionowe kreski jedna nad drugą).Filtr MORE
Filtr ten służy do podziału na ekrany danych wyświetlanych na monitorze. Po wyświetleniu jednego ekranu następuje zatrzymanie, a po wciśnięciu dowolnego klawisza wyświetlana jest następna strona.Filtr SORT
Służy do sortowania danych. Jako samodzielna komenda powoduje posortowanie danych wpisanych z klawiatury. Filtr ten nie rozróżnia dużych i małych liter, nie mogą być też sortowane zbiory o długości przekraczającej 64kB.Filtr FIND
Filtr ten służy do wyszukiwania w danych wejściowych zadanego łańcucha znaków. Standardowo pokazuje wszystkie linie zawierające poszukiwany ciąg znaków.Filtr ten możemy stosować z następującymi przełącznikami:
- /v powoduje wyświetlenie linii nie zawierających ciągu szukanych znaków
- /c powoduje wyświetlenie tylko liczby znalezionych linii
- /n powoduje wyświetlenie numeru wyświetlonej linii wraz z tekstem
- /i powoduje nie rozróżnianie małych i dużych liter w poszukiwanym tekście
Konfiguracja systemu
Zbiór konfiguracyjny CONFIG.SYS
Zbiór ten jest zbiorem umożliwiającym konfiguracje systemu operacyjnego już podczas jego startu.Komenda BUFFERS
Komenda ta pozwala ustawić liczbę buforów stosowanych do wymiany danych pomiędzy dyskiem a pamięcią operacyjną. Większa liczba buforów zwiększa zapis i odczyt. W przypadku korzystania z programów typu SMARTDRV.EXE nie potrzeby ustalania dużej liczby buforów. Notacja: buffers=n[,m], gdzie n=1 do 99 i oznacza liczbę buforów m=0 do 8 - liczba buforów drugiego poziomu (parametr niewymagany).Komenda FILES
Komenda ta pozwala na zdefiniowanie liczby zbiorów. Część programów, a w szczególności bazy danych wymagają otwarcia większej liczby zbiorów w celu prawidłowej pracy. Notacja: files=x, gdzie x=8 do 255 i jest liczbą otwartych plików.Komenda LASTDRIVE
Komenda ta określa ostatni możliwy symbol dysku. Jest ona szczególnie przydatna w przypadku koszystania ze skompresowanych dyskietek ;ub komendy typu SUBST. Notacja: lastdrive=x, gdzie x=A do Z - jest to symbol dysku.Komenda DOS
Komenda ta pozwala na wskazanie przydzielenia pamięci dla systemu operacyjnego. Komenda ta ma istotny wpływ na zużycie pamięci konwencjonalnej. Notacja: dos=high lub dos=low pozwala na umieszczenie systemu w pamięci HMA lub w konwencjonalnej. dos=UMB lub dos=NOUMB pozwala na korzystanie z bloków pamięci UMB lub uniemożliwią wykorzystywanie ich.Komenda SHELL
Komenda ta pozwala na wczytanie wskazanego interpretera. Standardowym interpreterem komend w MS-DOS jest COMMAND.COM. Notacja: shell=ścieżka_dostępu\nazwa.rozszerzenie/parametry. Ścieżka dostępu i parametry mogą zostać pominięte.Komenda NUMLOCK
Komenda ta pozwala włączyć lub wyłączyć klawiaturę numeryczną podczas startu komputera. Notacja: numlock=on\off włacza\wyłacza klawiaturę numeryczną.Instalacja sterowników
- device=ścieżka\nazwa.roz/parametry instaluje sterownik znajdujący się we wskazanym katalogu w pamięci konwencjonalnej. Nazwa sterownika może zostać podana wraz rozszerzeniem.
- devicehigh=ścieżka\nazwa.roz/parametry instaluje sterownik znajdujący się we wskazanym katalogu w pamięci UMB. Nazwa sterownika może zostać podana wraz rozszerzeniem. Jeżeli nie ma dostępnej odpowiedniej ilości UMB, to komenda ta działa jak device.
- install=ścieżka\nazwa.roz/parametry instaluje program rezydentny. Nazwa sterownika może zostać podana wraz rozszerzeniem. W ten sposób mogą zostać zinstalowane między innymi FASTOPEN.EXE, KAYB.COM, NLSFUNC.EXE. Zalecane jest jednakże instalowanie programów rezydentnych w zbiorze AUTOEXEC.BAT.